Gebelerde şeker yükleme testi yapılması zararlı mıdır?

  • 15.03.2021
  • Abone ol

“ÖNCE SAĞLIK”

   Diyabet yani şeker hastalığı toplumumuzda çok ciddi boyutlara ulaşmıştır. Yapılan son çalışmalarda 2000 li yılların başında %7,2 olan diyabet görülme sıklığı erişkin toplumda yüzde 15’lere ulaşmıştır.  Bunun en önemli nedeni beslenme alışkanlığındaki değişiklikler, hareket azlığı ve sonucunda artan obezitedir.

   Bu duruma benzer şekilde gebelerde de diyabet görülme sıklığı oldukça artmıştır. Yine 2000’li yılların başında gebelerde diyabet sıklığı %3-4 iken son yapılan araştırmalarda bu oranın %8-9’a kadar yükseldiği gösterilmiştir.

   Gebelik diyabeti, gestasyonel diyabet, daha önce diyabeti olmayan bir gebenin gebeliğin 20. haftasından sonra diyabet gelişmesi durumuna verilen isimdir.  Genellikle bu durum gebelik tamamlandıktan sonra düzelir. Ancak gebelik diyabeti ile karşılaşan kadınlar ilerleyen yıllarda Tip 2 Diyabet gelişimi açısından yüksek riskli gruba girmektedir.

   Gebelik diyabeti hem anne hem de bebekte önemli sorunlara yol açabileceğinden erken tanı konulup tedavi edilmesi çok önemlidir.

   Anne açlık kan şekeri artıkça fetüs (bebek) üzerinde birçok olumsuz etki gösterebilmektedir. Hatta normal aralıkta bile olsa açlık kan şekeri üst sınıra yakın çıkması bile olumsuz etkiye yol açabilmektedir.

   Yüksek kan şekeri bebekte değişik konjenital anomalilere, makrozomik (büyük bebek), ölü doğum, düşüklere, kalp anomalilerine yol açabilmektedir. Özellikle doğumu takip eden dönemde bebekte akciğer sorunları, kan şekeri düşüklüğü, kalsiyum düşüklüğü, eritrosit fazlalığı, sarılık ve kalp rahatsızlıklarına yol açabilmektedir.

   Gebelik diyabeti anne üzerinde de birçok olumsuz sonuçlara yol açabilmektedir. Doğum travması, amnion suyunda fazlalık, artmış sezaryen doğum oranları, artmış preeklampsi oranları, Tip 2 diyabet gelişimi için risk artışı görülmektedir.

   Tüm bu nedenlerden dolayı gebelik diyabetin klinik olarak tanınması çok önemlidir. Çünkü uygun bir tedavi ile gebelik komplikasyonları ve diyabetik anne bebeklerindeki uzun dönem sorunları azaltma potansiyeline sahiptir.

   Bazı kadınlar gebelik diyabeti gelişimi açısından daha yüksek riske sahiptir.  Ailesinde diyabet öyküsü bulunanlar, daha önce makrozomik bebek doğuran anneler, tekrarlayan düşüğü olanlar, polikistikover sendromu olanlar, fazla kilolu veya obez olanlar, yaşı 30 üstünde olan anne adaylarında diyabet gelişme riski yüksektir. O yüzden bu riski taşıyan gebeler diyabet açısından çok daha yakın takipte olmalıdırlar.

   Diyabet bu kadar riskli ve yaygın olması sebebi ile gebelerde erken tanı çok önemlidir. Tanı koymak için mutlaka kan şekeri ölçümleri yapılması gereklidir. 10 saatlik açlık sonrası açlık şekerinin 126 mg/dl üzerinde olması veya rastgele ölçülen kan şekerin 200 mg/dl üzerinde olması diyabet tanısı için yeterlidir. Ancak bu kriterleri tutmayanlar için şeker yükleme testi gereklidir. Ancak kıyamet burada kopmaktadır.  Maalesef bilimsel hiçbir dayanağı olmamasına rağmen 50 gram veya 75 gram şeker yüklemesinin çocuklara zarar vereceği iddiası ile birçok hastanın kafasını karıştırmaktadır. Ancak bu iddiayı söyleyenler eğer diyabet tanısı geç konulursa bebeğin ve annenin diyabet sebebi ile uzun süre maruz kalacağı şeker yüksekliğinin oluşturacağı sorunları hiç düşünmemektedirler.

   Yapılan bilimsel incelemelerde kesinlikle şeker yükleme testlerinin herhangi bir soruna yol yol açmadığını göstermiştir. Bu yüzden bu konuda çekincesi olan annelerin bu testi yaptırma konusunda endişeli olamamaları gerekmektedir.

   75 gram yükleme testi sırasında bulantı kusma, bazen baş dönmesi gibi yakınmalar olabilir. Birkaç saat sonra bu yakınmalar geçmektedir.

   Sonuç olarak, son yıllarda gebelerde şeker hastalığı görülme riski oldukça artmıştır, ayrıca kronik şeker yüksekliği hem anne hemde bebe üzerinde ciddi sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Bu yüzden riskli gebelerde diyabet tanısını erken koymak hayati öneme haizdir. Gebelerin doktorları tarafında gerekli durumda önerdiği şeker yükleme testlerini yaptırmakta çekinmemelerini öneriyorum.

   Sağlıklı günler dilerim.

Doç. Dr. Yusuf AYDIN

Email: [email protected]

 

  • Abone ol

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Burası Düzce Gazetesi (www.burasiduzce.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.