Prolaktin yüksekliği kısırlığa yol açar mı?

  • 17.01.2021
  • Abone ol

 “ÖNCE SAĞLIK”

   Prolaktin horonu hipofiz bezinden salgılanan bir hormondur. Temel görevi kadınlarda doğum sonrasında süt üretimin olması için memeyi uyarması için gereklidir. Gebelik sırasında ve emzirme döneminde kadınlarda yüksek olarak saptanır. Prolaktin eksikliğinde kadınlarda süt üretimi olamayacağından süt üretimi durur.

  Gebelik ve emzirme döneminde ortaya çıkan prolaktin yüksekliğine fizyolojik hiperprolaktinemi” olarak adlandırılır. Bu dönemler geçtikten sonra prolaktin normal sınırlara döner. Kadınlarda prolaktin normal aralığı 10-25 ng/dl dir.

   Prolaktinin bu dönemler dışında yüksek olarak saptanması ne anlama gelmektedir? Prolaktin yüksekliğinde kısırlık görülür mü?  Prolaktin yüksek iken çocuk sahibi olunur mu? Adet üzerinde etkisi olur mu? Tedavisi var mıdır? Konu ile ilgili en çok merak edilen ve sorulan konulardır.

  Prolaktin hormonu çok hassas bir hormondur. Gün içerisinde bile farklı seviyelerde ölçülebilmektedir. Çok farklı nedenlerle prolaktin yüksekliği görülebilmektedir.

   Stres, uykusuzluk, psikiyatrik hastalıklar tedavisinde kullanılan ilaçlar, mide ve bulantı hapları, göğüs travmaları, hipotiroidi, böbrek yetmezliği, karaciğer yetersizliği,  meme üstü travmaları, polikisitik over sendromu  ve en önemlisi hipofiz hastalıkları prolaktin yüksekliğine yol açabilmektedir. Ancak ilaçlar ve hipofiz hastalıkları dışındaki prolaktin yükseklikleri çok anlamlı klinikler oluşturmadığından tedavi edilmelerine gerek yoktur. Özellikle prolaktin 30-60 arasında saptanan kişilerde kesinlikle prolaktini düşürmek için ilaç tedavilerine gerek yoktur. Maalesef bu değerleri olan bir çok hasta gereksiz ilaç kullanmaktadır. Bu sınırlardaki prolaktin yüksekliklerinde kısırlık ve gebeliğe engel bir duruma yol açmaz.

   Prolaktin hormonunu en fazla yükselten iki grup hastalık vardır. Birincisi hipofiz adenomları, ikincisi psikiyatrik tedavilerde kullanılan ilaçlardır. Bu iki klinik durumda prolaktin değerleri 100 ng/dl üzerine çıkabilmektedir. Bu değerleri olan hastalarda mutlaka ilaç kullanımı sorgulanmalıdır. Bu yüksekliğe yol açan ilaç kullanımı varsa, bu ilaç kesilebiliyorsa kesilmeli, bırakılamıyorsa prolaktin yüksekliğine yol açmayan ilaçlarla değiştirilmelidir.  Bu müdahale ile prolaktin normale gelecektir.

   Hipofiz bezinde prolaktin yüksekliğine yol açan bir adenom varsa prolaktin çok yükselebilir. Bu yükseklikte kadınlarda adetten kesilme, memeden süt gelme yakınmaları olur. Bu durumda gebe kalmakta zorluk olabilir. Bu kısırlık anlamına gelmez.  Çünkü bu hastalık tedavi edildiğinde tekrar adetler düzene girer ve gebelik gerçekleşir.

   Hipofizde prolaktin salgılayan hastalığa prolaktinoma” denir.  Prolaktinoma hastalığın temel tedavisi ilaç tedavisidir.  Bu ilaç tedavisi kişinin klinik durumuna göre ayarlanarak düzenli olarak takip edilmesi gerekmektedir. Tedavi en az iki yıl sürmektedir. Ancak tedaviye direnç olduğu durumlarda yani ilacın etkisinin olmadığı kabul edilirse hipofiz cerrahisi düşülmektedir.

   Bu tedavi sırasında adetler düzene gireceğinden gebelik gerçekleşebilmektedir. Gebelik sırasında ilaç kullanıp kullanmayacağına takip eden doktor tarafından karar verilmelidir.

   Sonuç olarak hafif prolaktin yükseklikleri kadınlarda fertilite ve adet döngüsü üzerine olumsuz etki oluşturmayacağından çoğu zaman tedavi gerekmemektedir. Ancak hipofiz adenomu saplatılan ve prolaktin değeri çok yüksek olan kişilerde fertilite sorunu oluşturabilir. Ancak bu durum da tedavi ile geri dönüşümlü olduğu unutulmamalıdır.

   Sağlıklı günler dilerim.

Doç. Dr. Yusuf AYDIN

Email: [email protected]

  • Abone ol

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Burası Düzce Gazetesi (www.burasiduzce.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.