Kolesterol düşürücü ilaçlar zararlı mıdır?

  • 21.12.2020
  • Abone ol

  “ÖNCE SAĞLIK”

   Kolesterol yüksekliği, hiperlipidemi, tedavi edilip edilmemesi konusu, tedavisinde kullanılan ilaçlar ve yan etkileri sosyal medyada sürekli tartışılan konulardan birisidir. Bu yazımda konuyu bilimsel veriler ışığında tartışmak ve anlatmak istiyorum.

   Kolesterol yüksekliği, ateroskleroz dediğimiz damar sertliğinin en önemli nedenlerinin başında gelir. Özellikle LDL-kolesterol yani kötü kolesterol kalp hastalığı, damar hastalığı ile sonuçlanan klinik durumların en önemli nedenidir. Kolesterol tedavisi denilince genellikle LDL kolesterol düşürücü tedavi anlaşılmaktadır.

   Hiperlipidemi yani kolesterol yüksekliği birçok nedenle ortaya çıkabilir. Örneğin diyabet, obezite, sedanter yaşam, çeşitli ilaçlar, gebelik, alkol kullanımı ve tiroid hastalıkları ilk akla gelen sorunlardır. Bu hastalıklar tedavi edildikten sonra kolesterol yüksekliği devam ediyorsa tedavi konusunda yani ilaç tedavisi için planlama yapmak gerekebilir.

   Kolesterol yüksekliğinde birincil tedavi beslenme tedavisidir. Özellikle doymuş yağdan zengin gıdalardan uzak durmak ve sınırlama gerekir.  Bunlar sosis, sucuk, salam, kaymak, sakatat, ciğer, tereyağı, kuyrukyağı, margarin, hamur işleri ve içeriğinde bu tür yağlı ürünlerin olduğu yiyeceklerdir. Ayrıca hareketi artırmak ve düzenli egzersiz kolesterol düşürmekte en önemli tedavi şeklidir. Tüm bunları yapılmasına rağmen kolesterol seviyeleri istediğimiz gibi düşmediği durumlarda bazen ilaç tedavisi gerekebilmektedir.

   Öncelikle şunu belirtmem gerekiyor ki, her kolesterol yüksekliğinde mutlaka ilaç verilmesi gerekmemektedir. Maalesef bu konu tam anlaşılmadığı için hastalar her kolesterolü yüksek hastaya ilaç verildiğini düşünmektedir. Aslında kimlerin kolesterol düşürücü ilaç kullanması gerektiği bilimsel kaynaklarda net olarak gösterilmiş ve anlatılmıştır.

   Koroner kalp hastaları, kalp krizi geçirmiş olanlar, diyabet hastaları, ailesel kolesterol yüksekliği olanlar, beslenme ve egzersiz ile hedef kolesterol seviyelerine bir türlü ulaşamayan hastalarda ilaç tedavisi verilmesi gerekmektedir. Yapılan araştırmalarda bu yakınması olan kişilerde verilen kolesterol düşürücü tedavi hastalarda tekrarlayan kalp krizlerini önlediği defalarca gösterilmiştir. Önemli olan uygun ve doğru hastaya bu tedavilerin uygulanmasıdır. Maalesef, sanki her kolesterol yüksekliği olan hastaya ilaç veriliyormuş görünümü oluşturarak insanları yönlendirmek, ilaç kullanması gereken insanların ilaçlarını bırakmalarına yol açmak tıbbı etik ile açıklanmaz.   Konu ile ilgili basında ve sosyal medyada yanlış bilgilendirmeler, ilaçların kötü olduğunu ve hatta gereksiz olduğunu ifade etmek çok yanlış bir yaklaşımdır. İlaç kullanması gereken hastaların ilaçlarını bırakması sonucunda kalp krizleri artmakta, kalp stentlerinin tekrar tıkanması kolaylaşmaktadır. O yüzden tedavi başlanmadan önce konunun uzmanları tarafından iyi değerlendirip o şekilde ilaç başlanmalıdır.

   Peki kolesterol ilaçları masum ilaçlar mıdır? Hiçbir yan etkisi yok mudur? Elbette her ilacın olduğu gibi kolesterol düşürücü ilaçların da birçok yan etkisi vardır.  Bu durum hastalara anlatılmalı ve ilaç kullanması zorunlu hastalar çok iyi tespit edilmelidir.

   Kolesterol düşürücü ilaçların en önemli yan etkilerinden kısa kısa bahsetmek istiyorum. Kolesterol ilaçları karaciğerden metabolize olduğu için karaciğer fonksiyonlarında bozukluklar olabilir. Bu yüzden kontroller sırasında karaciğer fonksiyon testleri takip edilmelidir. Ayrıca kolesterol düşürücü ilaçlar kas ağrılarına yani “myalji” yol açabilir. O yüzden düşük dozda başlanıp yavaş yavaş doz artırılması gerekir. Kolesterol düşürücü ilaçlara karşı alerjik reaksiyonlar ve kaşıntılarda görülebilen yan etkilerindendir. Yapılan çalışmalarda kolesterol düşürücü ilaçların kan şekerini hafif yükseltici etkisi olabileceği gösterilmiştir.

   Kolesterol ilaçları ile ilgili bilinmesi gereken önemli bir konuda, bu ilaçlar kullanıldığı sürece kolesterol düşürücü etkiye sahiptir. O yüzden kolesterol düşünce ilaç bırakılırsa tekrar kolesterol yükselecektir.

   Sonuç olarak kolesterol ilaçları uygun ve gerekli kişilerde kullanması gereklidir. Bu konuda iyi bir beslenme ve egzersiz sonrasında hedef kolesterole ulaşılamıyorsa ilaç başlanmalıdır. Ve ilaçlar düzenli kullanması gerekmektedir. Yan etkileri açısından da aralıklı olarak takip edilmelidir.

   Sağlıklı günler dilerim.

Doç. Dr. Yusuf AYDIN

Email: [email protected]

  • Abone ol

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Burası Düzce Gazetesi (www.burasiduzce.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.